Duizelig bij omdraaien in bed: waarschijnlijk is dit BPPD
De wereld draait, tien seconden lang
U draait zich om in bed en plotseling draait alles. Niet licht in het hoofd, maar echt draaien, alsof u van een draaimolen stapt. Na tien tot dertig seconden is het weg. Bij het overeind komen, het hoofd achterover leggen bij de kapper of het bukken naar een onderste kastje gebeurt het opnieuw.
Deze combinatie van kortdurend en houdingsafhankelijk wijst vrijwel altijd op BPPD. Voluit: benigne paroxismale positieduizeligheid.
Wat er in uw oor gebeurt
In uw evenwichtsorgaan zitten piepkleine kalksteentjes, de otolieten. Die horen op een vaste plek te liggen. Raken er een paar los en komen ze terecht in een van de halfcirkelvormige kanaaltjes, dan verplaatsen ze zich bij elke hoofdbeweging en zetten ze de vloeistof in dat kanaal in beweging.
Uw oor meldt vervolgens aan de hersenen dat u draait, terwijl uw ogen zeggen dat u stilligt. Dat conflict voelt u als een korte, heftige draaisensatie.
Waarom die steentjes losraken is meestal onduidelijk. Soms na een val, een klap op het hoofd of een periode van bedrust. De kans neemt toe met de leeftijd.
Zo herkent u BPPD
De aanval duurt seconden tot hooguit een minuut. Hij komt altijd door een houdingsverandering van het hoofd. U voelt echte draaiduizeligheid en niet alleen een licht gevoel. Misselijkheid en een wankel, onzeker gevoel gedurende de rest van de dag horen erbij.
Wat er níet bij hoort: gehoorverlies, oorsuizen, dubbelzien, spraakproblemen, hoofdpijn met uitval of krachtverlies. Die klachten horen thuis bij de huisarts, want dan speelt er iets anders.
Wij werken samen met:
Waarom u er zelf niet zo veel aan kunt doen
Zoeken op de Epley-manoeuvre levert talloze filmpjes op. Het probleem is de eerste stap: er zijn meerdere kanaaltjes, en de behandeling verschilt per kanaal en per kant. Wordt de verkeerde manoeuvre uitgevoerd, dan verplaatst u de steentjes naar een ander kanaal en wordt het erger.
De fysiotherapeut stelt eerst vast welk kanaal het betreft, met een provocatietest waarbij naar de oogbewegingen wordt gekeken. De richting van die oogbeweging verraadt het kanaal. Pas daarna volgt de bijpassende manoeuvre.
Vaak in één of twee behandelingen verholpen
Dat is het opvallende aan BPPD: het is een van de weinige aandoeningen waarbij de klacht binnen één of twee sessies helemaal weg kan zijn. Bij het merendeel van de mensen slaat de manoeuvre in één keer aan.
Na de behandeling voelt u zich de eerste dag vaak wat wankel en soms wat misselijk. Dat trekt binnen een paar dagen weg. Blijft u onzeker op de been, dan helpen gerichte balansoefeningen om uw evenwichtssysteem opnieuw af te stellen.
Wanneer maakt u een afspraak?
Zodra u de klacht herkent. Wachten heeft geen zin, want de steentjes verplaatsen zich zelden vanzelf naar de juiste plek, en veel mensen lopen maanden rond met vermijdgedrag: niet meer bukken, niet meer op één zij slapen, niet meer autorijden. Bij twijfel over de oorzaak of bij bijkomende klachten neemt u eerst contact op met uw huisarts.
Weer rustig omdraaien in bed?
Eén onderzoek geeft meestal al duidelijkheid, en vaak volgt de behandeling in dezelfde afspraak.
Plan een afspraak bij MTC Zoetermeer via mtczoetermeer.nl/plan-uw-afspraak
Veelgestelde vragen
Meestal door BPPD: losgeraakte kalksteentjes in uw evenwichtsorgaan die bij hoofdbewegingen de vloeistof in een kanaaltje in beweging brengen.
Doorgaans tien tot dertig seconden, zelden langer dan een minuut. Duurt de duizeligheid veel langer, dan is er waarschijnlijk iets anders aan de hand.
Dat wordt afgeraden zolang niet is vastgesteld welk kanaal en welke kant het betreft. Bij de verkeerde manoeuvre kunnen de klachten verergeren.
Soms, maar het kan maanden aanhouden en regelmatig terugkomen. Een gerichte behandeling verhelpt het meestal snel.
