Vermoeidheid na kanker
Vermoeidheid na kanker: waarom bewegen juist energie geeft
De behandeling is klaar, de controles zijn goed, en toch bent u op. Niet de vermoeidheid van een drukke week, maar een uitputting die blijft na een nacht slapen en na een weekend op de bank. Kankergerelateerde vermoeidheid komt voor bij het merendeel van de mensen die chemotherapie, bestraling of een hormoonbehandeling hebben gehad, en bij een deel houdt die maanden tot jaren aan.
Het advies dat u van uzelf krijgt, is rust nemen. Dat is begrijpelijk, maar het is precies de verkeerde kant op redeneren. Met oncologische fysiotherapie begeleiden wij mensen die na de kankerbehandeling chronisch moe zijn en hun energie terug willen krijgen.
Waar komt vermoeidheid na kanker vandaan?
Er is zelden één oorzaak. Meestal spelen er meerdere dingen tegelijk:
- Verlies van conditie en spiermassa. Tijdens een behandeling van maanden beweegt u minder. Uw hart, longen en spieren raken daaraan gewend. Daardoor kost dezelfde trap oplopen voorheen veel minder moeite dan nu.
- De behandeling zelf. Chemotherapie en bestraling belasten het lichaam langdurig. Ook bloedarmoede na de behandeling speelt vaak een rol.
- Hormonale veranderingen. Bij hormoongevoelige tumoren geeft de nabehandeling zelf klachten van vermoeidheid en gewrichtspijn.
- Slecht slapen. Pijn, opvliegers, piekeren en een verstoord dagritme zorgen ervoor dat de nacht geen herstel meer oplevert.
- Spanning en verwerking. De periode na de behandeling is voor veel mensen zwaarder dan de behandeling zelf. Dat kost energie.
Wij werken samen met:
Waarom bewegen wel helpt
Het klinkt tegenstrijdig: energie tekort, en dan gaan trainen. Toch is beweging de best onderzochte behandeling voor kankergerelateerde vermoeidheid. Mensen die onder begeleiding trainen, ervaren minder vermoeidheid dan mensen die het rustig aan doen.
Dat komt doordat conditie langzaam terugkomt. Zodra uw hart- en longsysteem sterker wordenen komt er spiermassa bijkomt, dan kost boodschappen doen weer minder energie. De ervaring dat u dingen aankunt, geeft daarnaast zelfvertrouwen terug, dat is ook wat waard!
Goed opbouwen is lastig. Op een goede dag doet u veel te veel, waarna u drie dagen niets meer kunt. Dat patroon houdt de vermoeidheid juist in stand. Wij werken daarom met een vaste, langzaam oplopende belasting die niet meebeweegt met hoe u zich die dag voelt.
Wat u zelf kunt doen
Verdeel uw energie over de dag in plaats van alles in de ochtend te doen. Ga wandelen op vaste momenten, ook op dagen dat u er geen zin in heeft. Houd een vast slaapritme aan en beperk dutjes overdag tot een half uur. Bespreek aanhoudende vermoeidheid met uw huisarts of specialist, zodat bloedarmoede of een traag werkende schildklier kan worden uitgesloten.
Wanneer schakelt u een fysiotherapeut in?
Als de vermoeidheid uw dagelijks leven bepaalt, als u niet weet hoe zwaar u uzelf mag belasten, of als eerdere pogingen om weer te sporten steeds strandden. Een oncologisch fysiotherapeut kijkt naar uw belastbaarheid, uw behandelgeschiedenis en eventuele bijwerkingen zoals lymfoedeem of zenuwschade in handen en voeten, en bouwt daar een programma omheen. Trainen kan bij ons in de oefenzaal, en voor wie belasting van gewrichten lastig verdraagt ook in het water.
Uw energie weer terug?
U hoeft niet af te wachten tot het vanzelf beter gaat. Met de juiste opbouw komt uw energie terug, ook als het al langer speelt.
Veelgestelde vragen
Dat verschilt sterk. Bij een deel van de mensen trekt het binnen een half jaar na de behandeling weg, bij anderen houdt het jaren aan. Begeleid trainen verkort die periode.
Ja. Beweging is de best onderzochte behandeling voor deze vorm van vermoeidheid, mits de opbouw rustig en regelmatig is.
Doordat uw conditie en spiermassa tijdens de behandelperiode zijn afgenomen, kost elke activiteit relatief meer energie dan voorheen.
In veel gevallen wel, afhankelijk van uw aanvullende verzekering en uw diagnose. Kijk voor de actuele situatie op onze pagina vergoeding en tarieven.
